Vitamine C

Is een belangrijk essentieel nutrient. Het is van belang voor de aanmaak van beenweefsel, het is betrokken bij de spijsvertering, de bloedstolling, het afweersysteem en de productie van bepaalde aminozuren (basisstof voor eiwitten).
Juist door de verschillende rollen van vitamine C, kun je door het geven van voldoende vitamine C een heleboel gezondheidsproblemen voorkomen!

‘Mijn cavia eet voldoende verse groenten en fruit. Ook krijgt deze brokken met vitamine C toegevoegd. Dan heeft mijn cavia toch geen vitamine C-pil nodig?’

Gek genoeg, is het wel of niet toedienen van extra vitamine C regelmatig het onderwerp van discussie op sociale media. De meningen of een cavia wel of niet extra C nodig heeft, lopen dan behoorlijk uiteen. Caviawijzer heeft de meest gestelde vragen en vooral de feiten voor je nagezocht. Onze bevindingen vind je hieronder.

Heeft een cavia extra vitamine C nodig?
Ja, want de cavia kan net als jijzelf geen vitamine C aanmaken. De cavia moet het net als de mens zelf uit de voeding halen. De cavia doet dit uit brokken, verse groenten en fruit. Helaas blijkt het gehalte in deze basisvoeding te vaak onvoldoende, doordat vitamine C behoorlijk snel de werking verliest bij blootstelling aan de buitenlucht (door oxidatie). En dus doe je er goed aan ook jouw cavia extra vitamine C te geven.
Deze extra hoeveelheid vitamine C kun je het beste geven als tablet of poeder, waarvan het vitamine C-gehalte bekend is. Op deze manier weet je precies hoeveel je extra geeft en vooral ook dat je niet te veel geeft.

Waarom heeft een cavia zoveel vitamine C nodig?
De behoefte en het verbruik van vitamine C is bij cavia’s, mede vanwege hun specifieke spijsvertering, relatief hoog. Met name bij stress en ziekte is de cavia een groot verbruiker.

Dagelijks dezelfde dosering?
Je zou kunnen overwegen bij ziekte en stress meer te geven, ten opzichte van normale omstandigheden.
Voorbeeld 1: Wanneer je de Beaphar 40 mg tabletten gebruikt kun je dagelijks 1 tablet aanhouden en er twee geven bij ziekte of wanneer je met het dier naar de dierenarts gaat voor controle. Vind jouw dier nagels knippen stressvol, dan is dat ook een moment voor meer.
Voorbeeld 2: Als je dagelijks dezelfde dosering geven eenvoudiger vindt, kun je ook dagelijks een tablet van 70 mg geven.

Kan ik mijn cavia een teveel aan vitamine C geven?
Ja, dat kan. Een dagelijkse hoeveelheid van 40-100 mg extra vitamine C wordt veilig geacht. Jonge cavia’s tot een gewicht van 800-900 gram kun je veilig 35-40 mg per dag geven.

Wat gebeurt er als ik mijn cavia per ongeluk teveel aan vitamine C heb gegeven?
Een keertje teveel is niet erg, tenzij het een enorm veel hogere dosering betreft. In tegenstelling tot vitamine D, wordt vitamine C niet opgeslagen door jouw cavia. Het teveel aan C wordt uitgeplast en zal dus ook niet beschikbaar zijn voor een eventueel toekomstig tekort.

Kan een teveel aan vitamine C schadelijk zijn voor mijn cavia?
Ja, dat kan schadelijk zijn. Met name wanneer je langdurig te veel vitamine C geeft. Een overschot blijft een overschot, dus liever niet natuurlijk. Een dagelijkse hoeveelheid van 40-100 mg extra vitamine C wordt veilig geacht.

Wat zijn de kenmerken van een tekort aan vitamine C bij de cavia?
Vitamine C-gebrek kent verschillende uitingen. Een cavia kan de eetlust verliezen, waardoor deze er mager en onverzorgd (doffe vacht) uit gaat zien. De tanden kunnen bruin verkleuren, bros worden of zelfs breken. Er kunnen kale plekken in de vacht ontstaan en er kan sprake zijn van diarree. Het dier kan pijn krijgen en zich anders of vreemd gaan voortbewegen. In de slijmvliezen kunnen puntbloedingen ontstaan en er kan sprake zijn van bloed in de urine. Bij een ernstig tekort kunnen zelfs slijmvliesbloedingen optreden.

Hoe snel kan een vitamine C-tekort ontstaan en zichtbaar zijn?
De verschijnselen van een vitamine C-tekort zijn al zichtbaar wanneer een tekort slechts 2 weken bestaat.

Wat en hoeveel vitamine C mag ik aan mijn cavia geven?
Het beste is een tabletje of vitamine C-poeder, waarvan je de hoeveelheid vitamine C weet. Let wel goed op de hoeveelheid vitamine C en de hulpstoffen, die het product bevat. Gebruik niet zomaar het product dat je zelf neemt, want misschien bevat het wel te veel vitamine C. Belangrijk is dat het tablet voor jouw cavia niet meer dan 100 mg vitamine C bevat. Tabletten met ‘normale’ suiker hebben de voorkeur, want een klein beetje suiker kan geen kwaad. Tenzij jouw cavia diabetes heeft, zie verder hieronder.

Voorbeelden van geschikte vitamine C-supplementen:
– Rotor vitamine C-70 (bevat 70 mg vitamine C per tablet)
– Beaphar Vitamine C voor Cavia (bevat 40 mg vitamine C per tablet)

Voorbeelden van ongeschikte vitamine C-supplementen:
– Bruistabletten met vitamine C voor mensen
– Beaphar Cavi-vit (te lastig om te doseren en de toedieningsvorm maakt dat de vitamine C de werking verliest, want het wordt afgebroken in aanraking met de buitenlucht)

Heb je twijfels over het product, leg het dan aan caviawijzer voor.

Hoe geef ik mijn cavia een tablet en eerste hulp bij ‘help mijn cavia eet geen tablet, wat nu?
Het geven van extra vitamine C is helaas niet bij elke cavia eenvoudig. Ook cavia-eigenaren met engelengeduld krijgen het geven van een smakelijk tabletje met vitamine C niet altijd voor elkaar. Hieronder wat tips!

Tip A. “Tablet-training”
Neem de cavia op schoot – liefst voor het ontbijt – en probeer het tabletje aan de zijkant in het bekje te schuiven. Begin met een half tabletje, zodat ze aan de smaak kunnen wennen. Het kan zijn dat de cavia het tabletje uitspuugt. Probeer het dan nog een keer. Lukt het niet, laat het dan daarbij en doe de volgende dag nog een keer hetzelfde. Herhaal dit totdat de cavia het tablet binnenhoudt. Veelal zie je dat na 3 tot 5 dagen de cavia het tabletje binnenhoudt, kapot knaagt en op eet.
De volgende dag bied je het tablet aan, terwijl de cavia nog in zijn hok is. Grote kans dat het nu wel wordt aangepakt en opgegeten.

Tip B. “Vermalen tablet in water met spuitje”
Vermaal het tabletje en meng het met een beetje water. Dien het voorzichtig toe met een 1-milliliter-spuitje. Liefst de gehele oplossing achter elkaar, want de werking van vitamine C neemt heel snel af in de buitenlucht!

Tip C. “Vitamine C-poeder”
Meng puur vitamine C-poeder (is nogal zuur) met een beetje tarwegras voor de smaak. Dien het voorzichtig toe met een 1-milliliter-spuitje. Let daarbij goed op de dosering!

Tip D. “Toeval”
Leg het tabletje in de voerbak en blijf het aanbieden. Soms gaan ze er ineens aan knagen en kun je het daarna aanbieden.

Wat kan ik mijn cavia met diabetes (suikerziekte) geven?
Voor een cavia met diabetes is een dagelijks tablet met suiker geen geschikte optie, want suiker in de voeding kan (opnieuw) problemen geven. Gebruik dan puur vitamine C-poeder (ascorbinezuur-poeder) en meng dit met iets lekkers, want het is nogal zuur. Voor het doseren van de poeder kan het zijn, dat een speciale (zeer nauwkeurige) weegschaal nodig is.

VERANTWOORDING
In de diergeneeskunde kan niet altijd geput worden uit grote klinische studies, waarin veel dieren zijn onderzocht. Nieuwe inzichten in diagnose en behandeling kunnen voortkomen uit: bestaande wetenschappelijke kennis, resultaten uit medisch onderzoek (proefdieronderzoek), specifiek diergeneeskundig onderzoek en ervaringen uit de dierenartspraktijk. Ook kan een methode of behandeling gebaseerd zijn op een combinatie van wetenschappelijke onderbouwde argumentatie t.a.v. een onderwerp en klinische ervaring uit de praktijk, een zogenaamde ‘expert opinion’.

GERAADPLEEGDE BRONNEN
Thomas M. Donnelly, ‘Guinea Pigs’, MERCK MANUAL
Veterinary Manual (September 2015).

 ‘Cavia voeding’, LICG over het houden van huisdieren. Online via LICG.nl (2020).